ARS REGIA

Tadeusz C e g i e l s k i, "Ordo ex Chao". Wolnomularstwo i światopoglądowe kryzysy XVII i XVIII wieku.
Wyd. Bellona, Wyd. Fundacji "Historia pro Futuro", Warszawa, 1994.
293 ss., ISBN 83-85408-29-0

Ordo ex Chao - "Ład z Chaosu". Ta pradawna formuła kosmologiczna, w epoce nowożytnej upowszechniona przez adeptów wiedzy tajemnej, do dziś pozostaje dewizą wielu systemów masońskich. Czy związki pomiędzy masonerią a sięgającą odległej przeszłości tradycją hermetyczną są przypadkowe?

Jak sądzi wielu historyków, twórcy nowoczesnego, tak zwanego spekulatywnego, wolnomularstwa byli zwolennikami filozofii hermetycznej, szczególnie zaś alchemii duchowej. Czy wnieśli oni do zasad i rytuałów masonerii coś więcej niż intrygujące swą tajemniczością znaki i symbole?

Na te i inne pytania odpowiada książka Tadeusza Cegielskiego, w której autor interpretuje teksty siedemnastowiecznych Różokrzyżowców. Wykazuje on, że przedstawiciele tego ruchu intelektualnego sformułowali ambitny program religijnej, naukowej i politycznej reformy oraz stworzyli ideę tajnego związku uczonych, zdolnego ów program zrealizować. Dowodzi, że utopijny program Różokrzyżowców przejęło wolnomularstwo, modyfikując go wszakże i przykrawając do możliwości mieszczańskiego społeczeństwa Anglii przełomu XVII i XVIII wieku.

Tadeusz Cegielski (ur. 1948 w Krakowie) jest absolwentem Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego i od 1996 r. uczelni tej profesorem. Jest specjalistą w zakresie historii nowożytnej, szczególnie zaś historii idei; szerszemu gronu czytelników  znany jako autor podręczników szkolnych. Tzw. niebieska Historia Dziejów Nowożytnych dla szkół licealnych, napisana wspólnie z Katarzyną Zielińską osiągnęła 13 wydań i ponad 1,5 mln nakładu! Zajmuje się dziejami wolnomularstwa i wydaje czasopismo "Ars Regia"; sam jest też adeptem masonerii. W latach 2000-2003 pełnił funkcję Wielkiego Mistrza Wielkiej Loży Narodowej Polski. (B.S.)